Ponad 6 lat temu wypisałem się z PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe). Byłem przekonany, że to mądra decyzja. Wizja kolejnego systemu oszczędzania na emeryturę, proponowanego przez państwo, była dla mnie nie do przyjęcia. Szybko złożyłem wniosek do działu kadr z dyspozycją rezygnacji z programu.
Dziś wiem, że był to jeden z moich większych błędów inwestycyjnych. Po kilku latach trwania programu policzyłem, ile straciłem, otarłem łzy, wyciągnąłem wnioski i zapisałem się do PPK. Czasem to, co najprostsze, jest najtrudniejsze – po prostu… nie robić nic.
1. Czym są i jak działają Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK)?
Pracownicze Plany Kapitałowe to element III filaru systemu emerytalnego, w którym mamy możliwość samodzielnego odkładania pieniędzy na emeryturę. Moim zdaniem jest to jeden z najprostszych sposobów na rozpoczęcie przygody z inwestycjami, ponieważ wymaga jedynie… braku podejmowania jakichkolwiek działań.
Jeśli Twój zakład pracy oferuje możliwość przystąpienia do PPK, co w większości przypadków jest regułą, zostaniesz automatycznie zapisany do programu. Wówczas co miesiąc z pensji będzie potrącana równowartość 2% wynagrodzenia brutto, a cały proces dzieje się automatycznie, razem z wypłatą.
Z programu można się wypisać. Wystarczy złożenie jednego wniosku. Co 4 lata następuje jednak kolejny, automatyczny zapis. Aby zrezygnować ponownie, trzeba kolejny raz złożyć wniosek, i tak co 4 lata.
Czy warto ponosić trud składania wniosków i wypisywania się z PPK? Aby odpowiedzieć na to pytanie, sprawdźmy, jak ta forma oszczędzania działa w praktyce.
2. Ile wpłacasz Ty, a ile dopłaca Twój pracodawca oraz państwo?
Do 2 % pobranych z Twojej wypłaty pracodawca musi dorzucić równowartość 1,5 % wynagrodzenia brutto. To obowiązkowa podwyżka, której nie trzeba się domagać.
Dodatkowo państwo dokłada 250 zł powitalnie oraz co roku 240 zł dopłaty. Efekt?
Twoje 2 % pobrane z pensji oraz dopłaty pracodawcy i państwa lądują na koncie inwestycyjnym. W ten sposób, bez kiwnięcia palcem, zostajesz inwestorem.
Mało tego! Wpłaty liczone są nie tylko od pensji zasadniczej, lecz także od premii, nagród, dodatków i nadgodzin, a pracodawca dopłaca 1,5% od całej tej kwoty.
3. Jak inwestowane są pieniądze w PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe)?
Środki trafiają do funduszy inwestycyjnych, które kupują za nie akcje oraz obligacje w ustalonych proporcjach. Im jesteś młodszy, tym więcej akcji, im bliżej emerytury, tym więcej obligacji. To celowe działanie. Akcje są z natury bardziej zmienne od obligacji, ale w długim terminie, patrząc historycznie, dawały zarobić więcej.
Fundusz zatem kupuje więcej akcji, gdy jesteś młodszy, ponieważ nawet w przypadku „krachu” na giełdzie jest duża szansa, że akcje w perspektywie kolejnych lat nie tylko wrócą do poziomu sprzed spadku, ale znacznie go przebiją.
Dlaczego więcej obligacji, im bliżej do emerytury? Fundusz chce uniknąć sytuacji, w której w razie dużych spadków na giełdzie tuż przed Twoją emeryturą znacznie spadnie wartość Twoich inwestycji. Obligacje jako mniej zmienne ograniczają to ryzyko.
Dostawcę funduszu wybiera Twój pracodawca. Niestety najczęściej nie masz wpływu na to, jaki fundusz wybierze Twoja firma, chociaż zawsze można zasugerować pracodawcy zmianę wybranej instytucji.
Nie posiadając wiedzy z zakresu inwestycji, nie musisz przejmować się koniecznością samodzielnego kupowania i sprzedawania aktywów. Fundusz zrobi to za Ciebie. Za tę wygodę płacimy cenę w postaci tzw. opłaty za zarządzanie, którą fundusz pobiera ze zgromadzonych środków. Nie będziesz widział bezpośrednich potrąceń tej opłaty na swoim koncie i możesz jej nawet nie zauważyć, ale warto mieć świadomość tego, że taka opłata jest.
To fundusz decyduje, jak lokowane są środki. Część z nich będzie inwestowana w spółki Skarbu Państwa. Posiadając odpowiednią wiedzę, samemu można by to zrobić lepiej.
Czy biorąc pod uwagę te wady funduszu, należy zrezygnować z PPK?
Dopłaty od pracodawcy i państwa rekompensują brak elastyczności i łagodzą fakt pobierania opłaty za zarządzanie. Same dopłaty to kilkadziesiąt procent Twojej wpłaty, a inwestycja z takim bonusem to rarytas.
4. Gdzie zarobisz więcej? Oszczędzając na lokacie czy w PPK?
Pora na praktykę i konkretny przykład. Sprawdźmy, czy odkładanie pieniędzy w PPK jest bardziej opłacalne niż lokata bankowa.
Załóżmy pensję 8000 zł brutto, wpłaty podstawowe 2% (pracownik) + 1,5% (pracodawca).
Odkładanie na lokacie:
Z pensji netto odkładasz: 160 zł miesięcznie (2% z 8000 zł).
W ciągu roku: 1920 zł.
Lokata 5% → zysk 96 zł.
Po podatku Belki 19%: zostaje ok. 76 zł.
Całość: 1996 zł rocznie.
Odkładanie w PPK:
Twoja wpłata: 160 zł × 12 miesięcy= 1920 zł.
Pracodawca dokłada: 120 zł × 12 miesięcy = 1440 zł.
Państwo dopłaca: 240 zł rocznie.
Razem wpłaty: 3600 zł rocznie.
To wynik bez wpłaty powitalnej 250 zł! I to jest dopiero punkt wyjścia!
3600 zł to tylko wpłaty. Fundament, który masz zagwarantowany. A przecież dochodzą jeszcze zyski z funduszy PPK (z akcji i obligacji). Nie wiemy, jakie dokładnie będą, ale powiększą Twoją pulę.
Wnioski:
Sam odkładasz: ok. 2000 zł rocznie.
W PPK: 3600 zł rocznie + zyski z inwestowania.
Twoje 160 zł miesięcznie realnie pracuje tak, jakbyś odkładał prawie dwa razy więcej.
5. Jakie są najczęstsze pytania o PPK?
Czy mogę wypłacić pieniądze z PPK przed emeryturą?
Tak. Ale jeśli zrobisz to przed 60. rokiem życia, stracisz dopłaty państwa, a 30% wpłat pracodawcy trafi do ZUS. Dodatkowo od zysków z inwestycji zostanie potrącony podatek giełdowy w wysokości 19%.
Czy państwo może zabrać środki, tak jak to było z OFE?
Nie. To środki prywatne. Masz indywidualny rachunek PPK. W każdej chwili możesz też wypłacić pieniądze z programu.
Jak sprawdzić stan swojego konta w PPK?
Wystarczy zalogować się do portalu instytucji finansowej, która obsługuje PPK w Twojej firmie. Jeśli nie wiesz, jaka to instytucja, najlepiej zapytać w Dziale Kadr, który powinien dać Ci odpowiednie wskazówki.
Co muszę zrobić, żeby przystąpić do PPK ?
Nic. Jesteś zapisany automatycznie. Jeśli się wypiszesz, co 4 lata zostaniesz zapisany ponownie.
Czy zapłacę podatek Belki 19% od zysków z inwestycji?
Nie, jeśli wypłacasz środki zgodnie z zasadami po 60. roku życia. Aby uzyskać zwolnienie z podatku, należy wypłacić 25% oszczędności jednorazowo i 75% w ratach. Gdybyś chciał wypłacić całość od razu, wtedy podatek Belki będzie naliczony.
Czy środki z PPK są dziedziczone?
Tak. W razie śmierci uczestnika trafiają do osób wskazanych albo do spadkobierców.
Czy mogę wpłacać więcej niż 2% pensji?
Możesz podnieść swoją wpłatę do 4% pensji brutto, ale pracodawca i tak dokłada tylko swoje 1,5%. Chyba że firma dobrowolnie przewidziała więcej, jednak to rzadkość.
6. Dlaczego PPK (Pracownicze Plany Kapitałowe) budzi emocje?
Polacy pamiętają historię OFE. Choć konstrukcja PPK jest zupełnie inna, nieufność została.
Część osób rozumie, że dopłaty pracodawcy to „darmowe pieniądze”, które traktują jak podwyżkę. Nie myślą o PPK jako o formie odkładania środków na przyszłość. Wypłacają wszystko od razu i przeznaczają na bieżące wydatki. To lepsze niż całkowite wypisanie się z PPK, ale przecież nie o to chodziło twórcom programu.
Niektórzy inwestorzy regularnie wypłacają i inwestują środki po swojemu, godząc się z tym, że dopłaty od państwa i część od pracodawcy przepadną.
7. Jakie jest moje podejście do PPK?
Wpłaty pracodawcy i państwa zrobią swoje. Fundusze inwestycyjne pobierają opłaty za zarządzanie i inwestują m.in. w spółki Skarbu Państwa, więc nie spodziewam się cudów, ale czas pokaże. Może zaskoczą pozytywnie.
Nie wypłacam środków wcześniej. Wychodzę z założenia, że szkoda zachodu. Nawet jeśli w przyszłości zmienię zdanie – wypłacę środki, przeniosę do innych inwestycji i tyle.
Przyjąłem zasadę, w myśl której traktuję PPK, jakby tych pieniędzy nie było. Zobaczę je dopiero na emeryturze jako bonus. Swój główny portfel buduję poza PPK, bo wiem, że środki w PPK, choć wcale niemałe, z pewnością nie wystarczą na dostatnią emeryturę.
8. Co warto zrobić już dzisiaj w sprawie PPK?
Nawet jeśli nie wiesz nic o inwestowaniu i nie masz czasu tego zgłębiać, nie wypisuj się. A jeśli już się wypisałeś, idź do kadr, złóż jeden druczek i rozpocznij swoją przygodę z bezobsługowym inwestowaniem.
Nawet jeśli zgromadzone środki wypłacisz przed emeryturą i wydasz, lepiej mieć więcej niż mniej.
Dowiedz się, czy masz już konto PPK (część osób nawet nie wie, że je posiada!) i sprawdź stan rachunku. Możesz się pozytywnie zaskoczyć.
Statystyczny pracownik, który oszczędza w PPK od 2019 roku i zarabia w okolicach średniej krajowej, ma na swoim koncie już ponad 20 tysięcy złotych.
Oficjalna strona PPK: https://www.mojeppk.pl/
Jeśli chcesz wiedzieć, jakie konkretne rozwiązania stosują praktycy obecni na rynku przez lata, zapisz się do naszego newslettera (kliknij tutaj). Piszemy tam wprost: co kupujemy, dlaczego i jakie kryteria bierzemy pod uwagę.
Nie ma jeszcze komentarzy